كمتر از انتظارات امت ها بوده . زنده كردن مرده توسط حضرت عيسى ( ع ) و ساير معجزات او اگر مقدار زياد بوده ، باز يك نوع استثنايى به حساب مىآمد . نكته قابل توجه در مورد معجزات ( كارهاى فوق العاده انبياء جهت اثبات نبوت شان ) دو نكته قابل توجه است : الف ) معجزات زياد نبوده ، ولى به اندازه‌اىكه حجت بر مردم تمام شود از انبياء صادر شده هرچند به نظر مكلفين‌كم بوده باشد . ب ) بر خلاف پندار مردم عوام كثرت معجزات ، غالباً توقع مردم را در تقاضاى صدور معجزات بلند مىبرد و به شهادت تاريخ موجب كثرت ايمان مردم نشده است . از همه قراين و شواهد اين مطلب كه بگذريم تنها اين آيه مباركه ادعاى ما را اثبات مىكند : « وَ لَوْ أَنَّنا نَزَّلْنا إِلَيْهِمُ الْمَلائِكَةَ وَ كَلَّمَهُمُ الْمَوْتى وَ حَشَرْنا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَيْءٍ قُبُلًا ما كانُوا لِيُؤْمِنُوا إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ » . ( الأنعام 111 ) . يعنى : اگر براى كافران ملايكه را فرو فرستيم ، و مردگان با آنان صحبت كنند ( كه خدا و دين خدا بر حق است ) ، و همه چيز را در برابر آنها جمع كنيم ، ايمان نخواهند آورد ؛ مگر اينكه خدا بخواهد ! و لكن بيشتر مردم نمىدانند . ( آيه يك معناى احتمالى ديگر هم دارد ) . در اين آيه دقت كنيد كه مطالب مهمى را بيان مىكند . من در تاريخ و تفسير نديده ام كه به شق القمر ، كافرى مسلمان شده باشد ؛ ولى به اخلاق حضرت پيامبر و روش عملى او خيلى مسلمان شده اند و همچنين در اثر جنگ ها و شكست كفار . 7 - تقليد از پدران و نياكان و تأثر از محيط شرك : يكى از جواب هاى